Inicjatywa ludowa – każdy z nas o niej słyszał, w doniesieniach radiowych, artykułach prasowych, programach telewizyjnych. Jednak wystarczy spytać kilku przedstawicieli owego „ludu” a jedynie nieliczni byliby w stanie wskazać konkretne przykłady z praktyki. Udało nam się dotrzeć do  inicjatora takiego konkretnego projektu, projektu, który zainteresuje szczególnie nas, młodych – prawników i nie tylko. Miałby on przywracać 49% zniżkę studentom i uczniom na przejazdy PKP i PKS…

Dla tych, którzy nie do końca wiedzą na czym polega owo uprawnienie obywatelskie, przybliżamy dziś nieco charakter tej instytucji.

Inicjatywa ludowa, czy może ściślej ludowa inicjatywa ustawodawcza jest to przyznane w konstytucji uprawnienie do wystąpienia do Sejmu, jako organu ustawodawczego, z projektem ustawy. Jest to jeden z elementów demokracji bezpośredniej. Umożliwia on co najmniej 100 tys. grupie obywateli, posiadających pełnię praw wyborczych, wnieść projekt ustawy do laski marszałkowskiej, skąd będzie przechodził kolejne etapy trybu ustawodawczego przewidzianego przepisami prawa. W Polsce szczegółowe zasady wykonywania inicjatywy ludowej, w szczególności procedurę zbierania podpisów pod projektem ustawy reguluje Ustawa o wykonywaniu inicjatywy ustawodawczej przez obywateli (z dnia 24 czerwca 1999 r. – Dz.U. z 1999 r. Nr 62, poz. 688).

Marcin Mastalerek, 24, działacz Prawa i Sprawiedliwości, były szef młodzieżówki PiS w województwie zachodniopomorskim, autor programu PiS dla młodych, podjął się tego jak widać trudnego zadania. To właśnie jego starania doprowadziły, że dnia 19.06.2009 o godzinie 13:00 odbyło się w Sejmie pierwsze czytanie obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o uprawnieniach do bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego. Projekt trafił do komisji infrastruktury oraz do komisji finansów publicznych.

Jak wspomina sam zainteresowany inicjatywa obywatelska podobnie jak instytucja referendum jest istotna w budowie społeczeństwa obywatelskiego, szczególnie w młodej, jak nasza, demokracji. Przez to, że zapewnia bezpośredni udział obywateli w stanowieniu prawa jest jedynym sposobem bezpośredniej ingerencji obywateli w treść prawa stanowionego, do którego przestrzegania nie kto inny jak obywatel jest zobowiązany.

Założeniem i głównym celem projektu było przywrócenie studentom i uczniom zniżek na przejazdy PKP i PKS, które zostały zmniejszone w 2001 roku przez koalicję SLD – PSL. Przed 2001 rokiem zniżka wynosiła 50%, obecnie 37%.

Projekt mimo iż zakładał zmianę jedynie dwóch przepisów spowodował pewne różnice w stanowiskach różnych partii. Podczas pierwszego czytania obywatelskiego projektu ustawy Platforma Obywatelska złożyła wniosek o odrzucenie projektu ustawy w pierwszym czytaniu. Pozostałe kluby i koła poselskie były za skierowaniem projektu ustawy do prac w komisjach sejmowych. Przed głosowaniem wniosku KP PO wycofała wniosek o odrzucenie projektu ustawy w pierwszym czytaniu i projekt ustawy skierowany został do dalszych prac w komisjach sejmowych.

Inicjatywa została szczegółowo opisana na stronie www.ulgidlastudentow.pl, tam też treść projektu.