Kazus na czwartek – cz. IV

3 lut 2010 autor: Piotr Konieckiewicz

Pan Andrzej Malinowski jest wierzycielem Pana Piotra Kowalskiego. Piotr Kowalski w ramach prowadzonej działalności gospodarczej dokonywał zakupu materiałów budowlanych u Andrzeja Malinowskiego na zasadzie kredytu kupieckiego. W celu zabezpieczenia roszczeń z tytułu wspomnianego kredytu Piotr Kowalski zgodził się ustanowić na rzecz Andrzeja Malinowskiego hipotekę umowną kaucyjną do kwoty 150.000 zł na nieruchomości, której był właścicielem.  Hipoteka została wpisana do księgi wieczystej prowadzonej dla tejże nieruchomości przez właściwy Sąd Rejonowy. Po pewnym czasie okazało się, że Piotr Kowalski nie wywiązuje się ze spłat zadłużenia w ramach kredytu kupieckiego, nie odbiera korespondencji i nie zamieszkuje pod wskazanym przez siebie adresem…

Trzy miesiące później okazuje się, że  Piotr Kowalski przeniósł własność wspomnianej nieruchomości  na Przedsiębiorstwo Złoczyńcy Sp. z o.o. Okazuje się również, że przeciwko Złoczyńcy Sp. z o.o. toczy się kilkanaście postępowań egzekucyjnych na rzecz ZUS, Urzędu Skarbowego, Urzędu Gminy oraz innych wierzycieli. Andrzej Malinowski jako wierzyciel hipoteczny staje się uczestnikiem postępowania egzekucyjnego. W toku postępowania prowadzonego przez Komornika Sądowego, wartość nieruchomości zostaje oszacowana na 450.000 zł. Inni wierzyciele są wierzycielami osobistymi  Przedsiębiorstwa Złoczyńcy Sp. z o.o., dlatego szanse na zaspokojenie wierzyciela Andrzeja Malinowskiego rosną. Okazuje się jednak, że Komornik Sądowy wzywa Pana Malinowskiego do złożenia tytułu wykonawczego przeciwko Złoczyńcy Sp. z o.o. pod rygorem pominięcia przy podziale sumy uzyskanej z egzekucji.

Czy w tym przypadku Komornik Sądowy ma rację?

Piotr Konieckiewicz
Piotr Konieckiewicz
Prawnik, absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Na co dzień wytrwale tropi absurdy i ciekawostki związane z prawem. Specjalizuje się głównie w prawie cywilnym materialnym i procedurze cywilnej oraz prawie autorskim. Interesuje się Internetem i nowymi technologiami. Nie stroni od dobrych książek – zwłaszcza historycznych i przygodowych.

Komentarze: 11 “Kazus na czwartek – cz. IV”

  1. Piotr Konieckiewicz @ Luty 3rd, 2010 8:52 pm

    W zasadzie mamy dzisiaj środę, ale nie będę miał jutro czasu, żeby coś wrzucić.

  2. Agata @ Luty 4th, 2010 9:59 pm

    wydaje mi się że ma tutaj zastosowanie art. 788 par. 1 k.p.c. – jeżeli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu przeszły na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. zgodnie z art. 75 ustawy o księgach… zaspokojenie wierzyciela hipotecznego z nieruchomości następuje wg przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym. Podstawą egzekucji jest tytuł, więc jeśli wierzyciel chce się zaspokoić rzeczowo to musi mieć tytuł wystawiony na nowego dłużnika.

  3. Anonim @ Luty 5th, 2010 10:37 am

    podzielam stanowisko, ze wierzyciel hipoteczny musi uzyskac tytul wykonawczy wystawiony na nowego dluznika, w tym przypadku musi dochodzic zasadzenia wierzytelnosci wzgledem nowego dluznika, hipoteka jest kaucyjna- bedzie musial wykazac wysokosc roszczenia, jednak jesliby, czysto hipotetycznie, zloczyncy sp.zo.o. poddali sie egzekucji w akcie notarialnym w trybie 777pkt6kpc, to wystarczyloby nadanie klauzuli wykonalnosci wtrybie 786(1) i 786par1kpc, tak mi sie wydaje…;)

  4. aska @ Luty 5th, 2010 10:41 am

    podzielam stanowisko jw, potrzebny jest tytul, jednak gdyby zloczyncy sp. zoo poddali sie egzekucji z aktu notarialnego w trybie 777pkt6kpc, to wystarczyloby nadanie klauzuli wykonalnosci w trybie 786(1) i786par1kpc, choc w praktyce to malo realne:)

  5. Bibi @ Luty 5th, 2010 2:22 pm

    W nauce oraz judykaturze dominuje stanowisko, że zmiana osoby wierzyciela lub dłużnika zaistniała po wszczęciu postępowania egzekucyjnego nie wymaga uwidocznienia jej w klauzuli wykonalności. Potwierdza to również Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 1975 roku. Podstawą egzekucji jest dotychczasowy tytuł wykonawczy, z tym, że wierzyciel musi wykazać właściwemu organowi egzekucyjnemu prowadzącemu postępowanie, przejście uprawnienia lub obowiązku odpowiednim dokumentem.

  6. Piotr Konieckiewicz @ Luty 5th, 2010 3:57 pm

    Z tym, że hipoteka została wpisana przed przeniesieniem własności nieruchomości, wierzytelność istniała w momencie dokonywania opisu i oszacowania, a zatem wierzyciel hipoteczny z mocy prawa staje się uczestnikiem postępowania i nie jest konieczne składanie wniosku o wszczęcie egzekucji, ani wniosku o przyłączenie się do już toczącej się egzekucji z nieruchomości. W takim przypadku komornik wzywa jedynie wierzyciela do podania czy wierzytelność nadal istnieje, a jeśli tak to w jakiej wysokości. Zwróćcie uwagę na orzeczenia cytowane w tekście http://www.windykacja.pl/artykuly,egzekucja-roszczen-zabezpieczonych-hipoteka.html Zresztą, widziałem również orzeczenia dotyczące bezpośrednio tego problemu. Postaram się je wrzucić w weekend.

  7. gringo @ Luty 7th, 2010 12:49 pm

    ad Bilbo – nastapila zmiana stanowiska SN. W wyrokach z 29 października 2004 roku i 5 marca 2009 roku, SN wskazał, że nawet po wsczeciu postępowania egzekucyjnego wymagane jest nadanie klauzuli wykonalnosci w trybie art 788 kpc. Poglad w tej kwestii jest niejednolity, jednak moim zdaniem w/w wyrokach przedstawione zostało senowne rozwiazanie. Przychyliłbym sie do niego dlatego, ze art 788 kpc nie zakreśla koncowej cezury czaswej nadania KW, w zwiazku z tym nadanie klauzuli wykonalności na podstawie art 788 kpc nie ogranicza się jedynie do czasu przed wszczeciem postepowania egzekucyjnego.
    Jesli macie jakies ciekawe, merytoryczne argumenty, dlaczego nie mozna stosowac art 788 kpc po wszczeciu (właściwego) postępowania egzekucyjnego jestem ich bardzi ciekawy.

  8. M @ Luty 8th, 2010 8:08 pm

    Hipoteka kaucyjna nie porzesądza istnienia wierzytelności, tak jak jest to w przypadku hipoteki zwykłej. Dlatego komornik ma rację, wierzyciel przedstawiając tytuł wykonawczy, “zajmie” swoją kolejkę do wyegzekwowania należności – tak myślę

  9. Piotr Konieckiewicz @ Luty 8th, 2010 10:25 pm

    postanowienie SN z 1976-01-23 III CRN 304/75 Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych 1976/11/252

    Osoba, która przed zajęciem nieruchomości nabyła na niej prawa stwierdzone w opisie i oszacowaniu, uczestniczy w podziale sumy uzyskanej przez egzekucję z tej nieruchomości bez potrzeby zgłoszenia i udowodnienia tych praw najpóźniej w dniu uprawomocnienia się postanowienia o przybiciu.

  10. Piotr Konieckiewicz @ Luty 8th, 2010 10:26 pm

    uchwała SN z 2008-01-30 III CZP 134/07 Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna 2009/1/8/35 Uzasadnienie Istotne

    Wierzyciel, który przed zajęciem nieruchomości uzyskał na niej hipotekę kaucyjną, stwierdzoną w opisie i oszacowaniu, ale w chwili podziału nie legitymuje się tytułem wykonawczym, uczestniczy w podziale sumy uzyskanej w egzekucji z tej nieruchomości bez potrzeby zgłoszenia się i udowodnienia wierzytelności zabezpieczonej tą hipoteką. Przypadającą mu należność pozostawia się na rachunku depozytowym sądu, wskazując przyczyny uzasadniające wstrzymanie wypłaty.

  11. gringo @ Luty 9th, 2010 9:16 pm

    Nalezy zaczac od tego, ze Andrzej Malinowski jako wierzyciel hipoteczny nie staje sie “z urzedu” uczestnikiem postępowania egzekucyjnego. Aby tak było musi wystapic do sądu o nadanie klauzuli wykonalności w trybie art 788 kpc.
    + moje uwagi wskazane w pkt 7.
    Ponawiam moja prosbe: poszukuje argumentow, ktore wskazywaly by na to, iż racjonalnym czyt. właściwym rozwiązaniem jest sam fakt wykazania/przedstawienia dokumentow przejscia wierzytelnosci przed organem egzekucyjnym po wszczeciu wlasciwego postepowania egzekucyjnego, a nie bawienie sie w nadawanie klauzuli wykonalnosci w trybie art. 788 kpc.

    pozdrawiam.

Skomentuj: