Nasz czytelnik o pseudonimie Ulisses poruszył ostatnio dość interesujący problem prawny, dotyczący skierowania lub ewentualnie partycypowania w kosztach odbywania aplikacji przez pracodawcę zatrudniającego aplikanta. Ulisses jest aplikantem adwokackim. Pozostaje w stosunku pracy z jedną ze spółek handlowych Skarbu Państwa. Przed rozpoczęciem aplikacji poinformował swojego pracodawcę, że chciałby rozpocząć szkolenie w tym roku. Uzyskał też zgodę swojego patrona oraz Dziekana właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej na dalsze pozostawanie w stosunku pracy. Ulissesowi udało się dojść do porozumienia z pracodawcą, że 3 dni w tygodniu poświęci na pracę w jego siedzibie, natomiast pozostałe dwa będzie mógł spędzać w Kancelarii Adwokackiej swojego patrona. Pracodawca poinformował go, że sfinansuje koszty aplikacji adwokackiej w zamian za podpisanie umowy lojalnościowej, w której zostanie zawarte postanowienie, że aplikant podczas trwania aplikacji i w czasie 5 lat po jej zakończeniu będzie pracował nadal u tego pracodawcy. Podczas rozważań nad taką możliwością pojawiły się pewne wątpliwości czy na gruncie uregulowań z dziedziny prawa pracy będzie to dopuszczalne.

W opinii Ulissesa czas trwania tej umowy wydaje się dość wątpliwy w kontekście postanowień zawartych w § 6 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Płacy i Polityki Socjalnej z dnia 12.10.1993r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (Dz. U. Nr 103 poz. 472 z późn. zm.). W przywołanym rozporządzeniu została unormowana między innymi sytuacja, w której pracodawca kieruje pracownika na szkolenie i zobowiązuje się ponieść koszty tego szkolenia, w zamian za co pracownik zobowiązuje się do odpracowania u pracodawcy poniesionych przez niego kosztów w terminie nie dłuższym niż 3 lata, a jeśli byłoby to niemożliwe zobowiązuje się do zwrotu kosztów. Warto zwrócić uwagę, że wspomniany 3-letni termin liczy się od czasu zakończenia nauki. Do takiego wniosku można dojść podczas lektury § 6 ust. 2, a zwłaszcza fragmentu (…) w trakcie nauki lub po jej ukończeniu w terminie określonym w umowie, nie dłuższym niż 3 lata (…).

Warto zauważyć, że rozporządzenie normuje jedynie przypadki, kiedy pracownik został skierowany na szkolenie przez pracodawcę, a zatem nie ma zastosowania, gdy podnoszenie własnych kwalifikacji następuje z samodzielnej inicjatywy pracownika. W takim przypadku dopuszczalne jest zawarcie zwykłej umowy cywilno-prawnej, w której pracodawca zobowiąże się do partycypowania w kosztach nauki pracownika. Taki pogląd został wyrażony m.in. w publikacji – Podnoszenie kwalifikacji zawodowych. Komentarz pod redakcją prof. dr hab. Wojciecha Muszalskiego oraz Krzysztofa Walczaka. Najistotniejszy w tym przypadku okazuje się jednak § 1. ust 2. rozporządzenia, który stanowi:

Przepisów rozporządzenia, z zastrzeżeniem ust. 3, nie stosuje się do:

1) pracowników podstawowej działalności służby zdrowia,

2) nauczycieli i nauczycieli akademickich w zakresie uregulowanym odrębnymi przepisami,

3) pracowników naukowych oraz badawczo-technicznych jednostek badawczo-rozwojowych,

a także do innych osób w zakresie unormowanym odrębnie w przepisach dotyczących podnoszenia kwalifikacji i wykształcenia ogólnego tych osób albo w układach zbiorowych pracy lub przepisach o wynagradzaniu pracowników.

Zasady podnoszenia kwalifikacji w ramach aplikacji adwokackiej określone w dziale VIII ustawy – Prawo o adwokaturze, są uregulowaniami odrębnymi i dlatego do aplikantów adwokackich nie stosuje się przepisów tego rozporządzenia. Zresztą, analogiczny pogląd został wyrażony w doktrynie w kontekście aplikacji radcowskiej w Komentarzu do Kodeksu Pracy pod redakcją prof. dr hab. Wojciecha Muszalskiego.

]]> http://www.iurista.net/2010/01/skierowanie-na-szkolenie-przez-pracodawce-a-aplikacja/feed/ 6 http://www.iurista.net/2010/01/kilka-uwag-mlodego-aplikanta-radcowskiego-z-wroclawia/ http://www.iurista.net/2010/01/kilka-uwag-mlodego-aplikanta-radcowskiego-z-wroclawia/#comments Tue, 05 Jan 2010 16:57:21 +0000 Tomasz Bakalarz http://www.iurista.net/?p=1853 Zaczęło się! Kazali nam wstać i zachowując pełnię powagi wypowiedzieć sakramentalne słowa przysięgi. Można było poczuć dumę słysząc o Rzeczpospolitej, staniu na straży praworządności, bądź o etyce zawodowej. U niektórych powyższe słowa wywoływały przedziwny wyraz rozbawienia. Nikt tak do końca nie zdawał sobie sprawy z wypowiadanych słów. Właściwie mimo licznych rot wypowiadanych przez byłego studenta prawa, doktoranta a teraz również aplikanta żadne nie wywołała we mnie większego wzruszenia bądź zainteresowania. Jednakże ów sakramentalny rytuał uczynił mnie pełnoprawnym aplikantem radcowskim.

Teraz mogę zacząć krytykować…

Chciałbym podzielić się z wami moimi spostrzeżeniami i uwagami z pierwszego spotkania szkoleniowego aplikantów radcowskich pierwszego roku we Wrocławiu. Wszystko zaczęło się o godzinie 9:00 , 4 stycznia 2010. Można powiedzieć, że z marszu weszliśmy w nowy rok i nowy etap „kariery”. Nie tylko mnie, ale również naszych wykładowców, sędziów Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu zaskoczyła ilość osób na sali. Była pełna. 200 młodych adeptów sztuki prawniczej wpatrywało się w zakłopotaną panią sędzinę, która miała dotychczas zupełni inny sposób prowadzenia zajęć. Teraz musiała skupić się na wykładzie. Zaczęła więc opowiadać po raz kolejny o przepisach ogólnych Kodeksu Cywilnego, co wyraźnie znudziło większość osób. Jedyne ożywienie wywołało powoływanie sygnatur orzeczeń SN, zgodnie z przestrogą, że od dziś należy nie tylko znać przepis, ale i ważniejsze orzecznictwo wraz z sygnaturami. Zrozumiałem jedno, że egzamin na aplikację z progiem 66 % był pomyłką. W jednej chwili dostęp do aplikacji dostały setki osób, często przypadkowych. Mając nadzieję, że większość przebrnie aplikację, potrzeba będzie nie lada talentu by się przebić. Talentu, albo dodatkowych umiejętności. Owych umiejętności nie nabędzie się z pewnością na zajęciach szkoleniowych. Niestety, zdaniem aplikantów, jak i prowadzących Wrocławska OIRP popełniła istotny błąd, dzieląc grupę 500 aplikantów na dwie podgrupy, tylko dwie. Dla porównania o wiele mniejsza grupa aplikantów opolskich została podzielona aż na 6 podgrup. Prawdziwy kontakt z żywym prawem ograniczył się jedynie do patronatu.

A co z praktykami? Ponoć wrocławscy adwokaci już się porozumieli. Radcowie najwyraźniej czekają, gdyż nic dokładnie nie wiadomo o zajęciach praktycznych. Z ust pani dziekan padło sakramentalne wezwanie do umocnienia kontaktów z patronami (szczególnie istotne dla osób posiadających tzw. patrona wirtualnego). Z niecierpliwością oczekujemy praktyk. Zastanawiam się na ile jest to problem finansowy a na ile logistyczny. Przytłoczyła mnie ewentualna suma uzyskanego zysku OIRP z naszych opłat. Ok. 4 400 zł od każdego z 500 aplikantów, daje sumę niebotyczną. O ile jest to więcej od naszych głodowych stawek na początku kariery prawniczej? OIRP we Wrocławiu podała rękę aplikantom dzieląc powyższą opłatę na cztery równe raty. Do końca stycznia wystarczy wpłacić haracz jedynie w wysokości 1 200 zł.

Pierwsze wrażenie było przytłaczające, acz bardzo przyjemne. Znów siedzi się z kolegami ze studiów i znów prowadzi się te same rozmowy. Najwyraźniej ani magister z nauk prawnych, ani uzyskanie wpisu na listę aplikantów radcowskich nie zmienia człowieka. Czy jednak na pewno?

Najważniejszą zmianą dotyczącą obu aplikacji jest zwiększenie wymiaru zajęć do dwóch dni, jednocześnie większy nacisk ma zostać położony na zajęcia praktyczne. Jeden dzień ma zostać przeznaczony na zajęcia teoretyczne, drugi na praktykę.

Ciekawe wydaje się rozwiązanie, które zostanie wprowadzone na aplikacji adwokackiej, gdzie mają pojawić się zespoły szkoleniowe podobne do grup seminaryjnych na studiach, w których będą szkolili się aplikanci, którym nie udało się znaleźć patrona.

Nie będę się rozpisywał na temat planu zajęć i przedmiotów, które będą obowiązywały w poszczególnych latach, oraz szczegółach dotyczących proponowanych rozwiązań, gdyż można to przeczytać na stronie internetowej rp.pl.

Skupię się natomiast na pojawiającym się odwiecznym problemie praca a aplikacja. Wielu z nas pracuje. Nie wszyscy mają to szczęście, że zostali zatrudnieni w kancelarii patrona. Z naszej perspektywy większa ilość zajęć, a tym bardziej zajęć praktycznych jest dobrą wiadomością. Nie musi być jednak taka dla naszego pracodawcy. Podejrzewam, że nawet najbardziej wyrozumiały szef, może mieć problemy ze zrozumieniem faktu, dla którego powinien zwalniać swojego pracownika na 2 dni w tygodniu. Może się więc okazać, że pracownik-aplikant będzie pierwszym do odstrzału w czasach kryzysu.

Ciekawią mnie Wasze pomysły na rozwikłanie tego problemu.

Piotr: Na początek powiedz kilka słów o sobie.

Katarzyna: Nazywam się Katarzyna Pawlak. Jestem na ostatnim roku aplikacji radcowskiej, pracuję w kancelarii radcowskiej.

Piotr: Jak wspominasz swój egzamin na aplikację radcowską?

Katarzyna: Pozytywnie. Pamiętam, że po egzaminie byłam dosyć podekscytowana, ponieważ zdawało trochę moich znajomych i konsultowaliśmy odpowiedzi.

Piotr: Jakie były Twoje pierwsze odczucia po ogłoszeniu wyników?

Katarzyna: Bardzo się ucieszyłam.

Piotr: O czym myślałaś rozpoczynając aplikację radcowską? Jakie były Twoje wyobrażenia?

Katarzyna: Oczekiwałam przede wszystkim,że nauczę się praktycznego zastosowania tego czego dotychczas się nauczyłam w teorii. Aplikację radcowską rozpoczęłam niemalże jednocześnie z pierwszą pracą.

Piotr: Czy pamiętasz pierwsze zadania po rozpoczęciu aplikacji, z którymi przyszło Ci się zmierzyć?

Katarzyna: Pamiętam, to było pisanie uzasadnienia do wyroku sądu. Wydawało mi się to wtedy dość trudne.

Piotr: Czy miałaś problemy ze znalezieniem patrona?

Katarzyna: Niewielkie

Piotr: Jak na aplikacji radcowskiej wygląda współpraca na linii patron – aplikant?

Katarzyna: Jeśli chodzi o moją współpracę z patronem to jest ona bardzo intensywna, ponieważ pracuję w tej samej kancelarii co mój patron. Mamy bardzo rożne i ciekawe sprawy. Moja kancelaria jest mała więc prowadzę sprawy od początku (np. wezwania do zapłaty) do końca (sąd, udział w rozprawach, egzekucja wyroku). Wiem, że w większych kancelariach wygląda to inaczej. Często dostaje się tylko wycinek sprawy.

Piotr: Jak wyglądają kwestie finansowe odbywania aplikacji? Czy aplikanci są obowiązani, żeby wnieść opłatę za szkolenie z góry, czy jest ona rozkładana na raty? Czy aplikanci podobnie jak radcy prawni opłacają składki korporacyjne?

Katarzyna: Cóż, za aplikację trzeba płacić. Opłata to trzy i pół krotność najniższego miesięcznego wynagrodzenia brutto, które teraz wynosi ok. 1200 zł i oczywiście co roku wzrasta.Jest możliwość rozłożenia na raty. Aplikanci muszą płacić składki w wysokości 16,5 zł miesięcznie.

Piotr: Jak wygląda kwestia organizacji zajęć? Jakie przedmioty są na pierwszym roku? Jaki jest poziom merytoryczny? Czy egzaminy są trudne? Jaka jest ich forma? Czy wymagana jest gruntowna znajomość poglądów doktryny i orzecznictwa?

Katarzyna: Zajęcia teoretyczne odbywają się raz w tygodniu od godz. 8.30 do ok. 14.30.Na pierwszym roku mieliśmy prawo karne i wykroczeń oraz prawo cywilne. Wykłady były prowadzone przez praktyków. Moim zdaniem były bardzo ciekawe i przydatne. Wykładowcy chętnie odpowiadali na nasze pytania i wyjaśniali wątpliwości. Pamiętam, że z szczególnie z prawa cywilnego mieliśmy sporo orzecznictwa. Nie musieliśmy wszystkiego umieć. Jednak na aplikacji każdy uczy się przede wszystkim dla siebie i szybko „wchłania” szczególnie to czym się zajmował lub zajmuje.

Piotr: Jaka jest atmosfera na zajęciach? Czy aplikanci są zgraną grupą, czy też wszystko ma postać wyścigu szczurów?

Katarzyna: Nas jest dość sporo, ponad 60 osób. Integracja z całą grupa nie jest możliwa. Tworzą się podgrupy, które są zgrane. Wyścigu jako takiego nie ma, ale każdy idzie swoją drogą.

Piotr: Co sądzisz o tegorocznych egzaminach na aplikacje? Jakie są opinie Twoich znajomych aplikantów na ten temat?

Katarzyna: Cóż, za duży popyt a za mała podaż.Może to spowodować trudności w znalezieniu patrona, a w konsekwencji doprowadzić do wyścigu szczurów.Może się jednak okazać, że każdy coś dla siebie znajdzie i będzie zadowolony. Tego wszystkim życzę.

Piotr: Czy mogłabyś sprecyzować – jakie cechy powinien posiadać dobry radca prawny? Z pewnością zaciekawi to wielu studentów rozpoczynających właśnie studia prawnicze?

Katarzyna: Trzeba lubić pracę i samodoskonalenie, bo zawód prawnika wiąże się z ciągła nauką nowych i naprawdę różnych rzeczy. Poza tym, ważna jest pewność siebie.

Piotr: Czy masz jakieś wskazówki dla osób, które w tym roku zdały egzamin na wybraną aplikację prawniczą?

Katarzyna: Być upartym.

Troche tego jest więc życzymy owocnej nauki i zapraszam w ramach powtórki do rozwiązywania testów na naszych stronach.